بخش اول: پارادایم اکتهای ایرانی
تحلیل بینالمللی برنامهها، اقدامات، قوانین و مدلهای توسعه هوش مصنوعی
موج هوش مصنوعی ایرانی
IRANNI AI WAVE — پارادایم اکت ۴
از محدودیت به مزیت | از مصرفکننده به قدرت منطقهای
چالش
ایران در تیر ۳ تحریمهای فناوری قرار دارد و با شکاف ۱۶۰ برابری در بودجه AI مواجه است.
فرصت
پارادایم نو بهینهسازی نرمافزاری جایگزین خرید سختافزار میشود — درست مثل DeepSeek چین.
هدف
تبدیل ایران از مصرفکننده AI به قدرت منطقهای در هوش مصنوعی بومی.
درباره این گزارش
تیم تهیهکننده
مجری: هلدینگ پیشگامان توسعه فرآیند دانش
مدیر علمی: دانیال سمیعی — استادیار دانشگاه آزاد، مؤسس مرکز تحقیقات سیستمهای هوشمند
تاریخ: اردیبهشت ۱۴۰۴ | مه ۲۰۲۶
محتوای گزارش
این گزارش جامعترین تحلیل فارسیزبان از وضعیت هوش مصنوعی در سطح جهانی است که با رویکردی مقایسهای، برنامهها، اقدامات و قوانین ۱۵ کشور پیشرو را بررسی میکند.
- تحلیل ۱۵ برنامه ملی AI
- مقایسه ۴ مدل توسعه جهانی
- نقشه جهانی قوانین و اکتهای AI
- ارائه مسیر پارادایم نو برای ایران
پارادایمهای استراتژیک ایران
ایران در طول دهههای گذشته نشان داده که با رویکرد نامتقارن و بهرهگیری از نوآوری بومی میتواند محدودیتهای تحمیلی را به مزیت رقابتی تبدیل کند. هر پارادایم، پاسخی خلاقانه به یک تهدید بود — و پارادایم چهارم نیز دنباله همین منطق است.
پارادایم اکت ۱ ✅
پهباد بهجای جنگنده — کارایی بالا با هزینه کم
پارادایم اکت ۲ ✅
موشک ارزان بهجای پدافند گران — پاسخ نامتقارن
پارادایم اکت ۳ ✅
نیروی دریایی نامتقارن — تاکتیک بر تجهیزات
پارادایم اکت ۴ 🔄
AI بومی بهجای GPU تحریمی — بهینهسازی بهجای خرید
«از شاهنامه تا AI — موج هوشمند ایران؛ هر عصری پارادایم خود را طلب میکند.»
کشوری با ۵.۵۸ میلیون دلار، رتبه ۳ AI جهان را گرفت
DeepSeek چین — مارس ۲۰۲۵
داستان DeepSeek یکی از شگفتانگیزترین رویدادهای تاریخ هوش مصنوعی است. در زمانی که شرکتهای آمریکایی میلیاردها دلار هزینه میکنند، یک تیم چینی با کسری از این بودجه و با استفاده از سختافزار تحریمشده، مدلی ساخت که جهان را به تعجب واداشت. این دستاورد نه صرفاً یک پیشرفت فنی، بلکه یک اثبات مفهومی برای کشورهای تحت تحریم است.
سؤال کلیدی: اگر چین با سختافزار تحریمشده توانسته رتبه ۳ جهان را کسب کند، چرا ایران نتواند؟ پاسخ ساده است: ما هم میتوانیم — با پارادایم نو.
بحران: شکاف ۱۶۰ برابری
واقعیت تلخ اینجاست که ایران در مقایسه با رقبا و حتی همسایگان منطقهای خود، در وضعیت بسیار نامساعدی قرار دارد. این شکاف صرفاً عددی نیست — بلکه شکافی در ظرفیت زیرساختی، جذب استعداد و توسعه بومی است. اما همانطور که DeepSeek نشان داد، کمیت الزاماً به معنای کیفیت نیست.
۱۵۰,۰۰۰
مهاجرت سالانه نخبه
<۵۰M$
بودجه واقعی AI ایران
تیر ۳
جایگاه در سیستم تحریم آمریکا
بودجه واقعی AI ایران کمتر از ارزش یک آپارتمان در شمال تهران است — این نه یک آمار، بلکه یک بحران ملی است.
🇺🇸 Stargate: ۵۰۰ میلیارد دلار برای سلطه AI
بزرگترین پروژه زیرساختی تاریخ بشر
پروژه Stargate آمریکا نه صرفاً یک سرمایهگذاری تجاری، بلکه یک اقدام راهبردی در سطح امنیت ملی است. واشینگتن بهخوبی درک کرده که رهبری در AI برابر است با رهبری در اقتصاد، نظامی، و دیپلماسی قرن ۲۱. شرکای کلیدی این پروژه — OpenAI، Oracle و SoftBank — نشان میدهند که این ابتکار، اتحادی میان دولت و بخش خصوصی در مقیاسی بیسابقه است.
1
CHIPS Act
۵۲ میلیارد دلار برای تولید داخلی نیمههادی — کاهش وابستگی به تایوان و کره
2
Stargate
۵۰۰ میلیارد دلار زیرساخت AI — ساخت ابررایانههای نسل بعدی در خاک آمریکا
3
Export Controls
محدودیت صادرات چیپ به چین و تیر ۳ — تضعیف رقبا از طریق کنترل فناوری
اقدامات سلبی — تحریمهای بیسابقه:
اکتبر ۲۰۲۲
اولین تحریمهای گسترده نیمههادی
اکتبر ۲۰۲۳
گسترش به A100, H100, MI300X
ژانویه ۲۰۲۵
قانون AI Diffusion Rule — تقسیم جهان به ۳ تیر
۲۰۲۵
۶۵ شرکت چینی به Entity List اضافه شد
ایران در تیر ۳ — ممنوعترین سطح دسترسی به فناوری AI جهان
🇨🇳 پلن ملی نسل جدید AI: تسلط تا ۲۰۳۰
بزرگترین برنامه AI دولت-محور تاریخ
چین در سال ۲۰۱۷ با انتشار «برنامه ملی نسل جدید هوش مصنوعی» رسماً اعلام کرد که تبدیل شدن به قدرت برتر AI جهان، یک هدف ملی است. این برنامه جامع، تنها یک سند راهبردی نیست — بلکه آرایش کامل منابع دولتی، آکادمیک و صنعتی برای تحقق یک آرزوی تاریخی است. پاسخ چین به تحریمهای آمریکا، نه عقبنشینی بلکه شتاببخشی به توسعه بومی بود.
1
فاز ۱ — ۲۰۲۰
همتراز با رقبا
2
فاز ۲ — ۲۰۲۵
پیشرو در برخی حوزهها
3
فاز ۳ — ۲۰۳۰
مرکز اصلی نوآوری AI
ابرشرکتهای AI چین:
Huawei Ascend
جایگزین داخلی NVIDIA — ضعیفتر اما در حال رشد سریع
DeepSeek
بهینهسازی معماری برای سختافزار ضعیفتر — نوآوری نرمافزاری
صندوق ۱۳۸B$
سرمایهگذاری گسترده دولتی در زیرساخت و تحقیق
درس کلیدی برای ایران: چین نشان داد که حتی تیر ۳ هم میتواند رتبه ۳ جهان شود. تحریم پایان راه نیست — آغاز یک مسیر متفاوت است.
🇪🇺 EU AI Act: جامعترین قانون AI جهان
نخستین قانون جامع AI در تاریخ بشریت
اتحادیه اروپا با تصویب EU AI Act در ژوئن ۲۰۲۴، خود را بهعنوان «قانونگذار جهانی AI» تثبیت کرد. این قانون نهتنها بر اروپا، بلکه بر هر شرکتی در جهان که میخواهد به بازار اروپایی دسترسی داشته باشد تأثیر میگذارد. رویکرد «Human-centric AI» اروپا در تضاد آشکار با رویکرد سرعت-محور آمریکا و کنترل-محور چین است.
سیستم ریسکمحور (Risk-Based):
EuroHPC Jupiter
ابررایانه ۲۳,۵۳۶ H200 — رتبه ۱ جهان در محاسبات علمی
European Chips Act
۴۷ میلیارد دلار برای نیمههادیهای اروپایی تا ۲۰۳۰
AI-on-Demand
زیرساخت ابری برای پژوهشگران سراسر اروپا
حاکمیت داده اروپا: ترکیب GDPR + AI Act = قویترین چارچوب حاکمیت دیجیتال جهان. ایران میتواند از این مدل قانونگذاری برای تدوین چارچوب بومی خود الهام بگیرد.
🇮🇳 IndiaAI Mission: موج دیجیتال ۱.۴ میلیارد نفر
هند با جمعیت ۱.۴ میلیارد نفر و یک اکوسیستم فناوری پویا، نشان داده که با بودجه متوسط میتوان اکوسیستم AI عظیمی ساخت. IndiaAI Mission با هفت ستون مکمل، رویکردی کلنگر به توسعه AI دارد که هم زیرساخت، هم آموزش و هم تجاریسازی را پوشش میدهد. این مدل از همه مدلهای موجود، بیشترین قابلیت تطبیق با شرایط ایران را دارد.
شاخصهای کلیدی
هفت ستون IndiaAI
- زیرساخت محاسباتی — دسترسی ارزان به GPU برای همه
- دادههای ملی (AIKosh) — مخزن ملی دادههای عمومی
- مدلهای بنیادین (BharatGen) — مدلهای زبانی بومی
- توسعه کاربردها — تمرکز بر حل مشکلات واقعی
- آموزش — تربیت ۵ میلیون متخصص AI
- استارتاپها — تسریع اکوسیستم کارآفرینی
- AI امن و مطمئن — حاکمیت مسئولانه
درس کلیدی برای ایران: هند نشان داد که با بودجه متوسط میتوان اکوسیستم عظیم ساخت — کلید موفقیت، طراحی هوشمندانه نظام انگیزشی است، نه صرفاً حجم بودجه.
🇯🇵 Japan: Society 5.0 و Physical AI
ژاپن با چشمانداز منحصربهفرد «Society 5.0»، AI را نه فقط بهعنوان یک فناوری اقتصادی، بلکه بهعنوان راهحل بحران جمعیتی خود مینگرد. با ۳۰٪ جمعیت بالای ۶۵ سال، ژاپن به اتوماسیون پیشرفته بهعنوان یک ضرورت وجودی نیاز دارد. سرمایهگذاری ۶۵ میلیارد دلاری در نوامبر ۲۰۲۴ و برنامه ۳۲۷ میلیارد دلاری تا ۲۰۳۰، عزم راسخ توکیو را نشان میدهد.
Physical AI
ژاپن پیشرو در توسعه رباتهای انساننما است که با هوش مصنوعی تقویت میشوند — از خطوط تولید تا مراقبت از سالمندان.
بحران جمعیتی
۳۰٪ جمعیت بالای ۶۵ سال → نیاز مبرم به اتوماسیون AI برای جبران کمبود نیروی کار فعال.
Fugaku
ابررایانه Fugaku — یکی از قدرتمندترین سیستمهای محاسباتی جهان، پایه زیرساخت AI ژاپن.
🇸🇦 عربستان سعودی: ۲۰ میلیارد دلار برای AI
عربستان سعودی در چارچوب Vision 2030، هوش مصنوعی را محور اصلی تنوعبخشی به اقتصاد خود قرار داده است. ریاض بهخوبی میداند که دوران وابستگی به نفت به پایان میرسد و AI میتواند منبع درآمد پایدار بعدی باشد. سرمایهگذاری سنگین در زیرساختهای محاسباتی و پروژههای بلندپروازانهای مثل NEOM، نشاندهنده عزم جدی ریاض است.
عربستان با بودجهای ۴۰۰ برابر بیشتر از ایران، در حال تبدیل شدن به قطب AI خاورمیانه است. این رقیب منطقهای را نمیتوان نادیده گرفت.
🇦🇪 امارات: رتبه ۲ AI جهان (۲۰۲۵)
داستان امارات در هوش مصنوعی یکی از چشمگیرترین داستانهای موفقیت دهه اخیر است. کشوری با جمعیت کمتر از ۱۰ میلیون نفر توانسته با سرمایهگذاری هوشمندانه، جذب استعداد جهانی و تدوین سیاستهای مترقی، رتبه دوم AI جهان را کسب کند. مدل Falcon که بهصورت متنباز منتشر شده، یک دستاورد استراتژیک فراتر از یک مدل زبانی است.
امارات در حال تبدیل شدن به سنگاپور خاورمیانه در AI است — این یک هشدار استراتژیک برای ایران و یک الگوی قابل مطالعه است.
🇮🇷 ایران: کجای این جدول ایستاده؟
مقایسه صادقانه ایران با همسایگان منطقهای، تصویری نگرانکننده اما در عین حال روشنگرانه ارائه میدهد. این مقایسه نشان میدهد که شکاف عمیق است، اما نشان میدهد که مسیر پیشرفت کدام است. ایران باید از رویکرد رقابت مستقیم با منابع محدود دست بکشد و بهسمت رویکرد نامتقارن و بهینهساز حرکت کند — همان پارادایمی که در حوزههای دیگر موفقیتآمیز بوده است.
۲,۰۰۰x
نسبت بودجه امارات به ایران
تیر ۳
سختترین سطح تحریم فناوری
پارادایم نو
تنها مسیر پایدار برای ایران
ایران در تیر ۳، با بودجهای که ۲,۰۰۰ برابر کمتر از امارات است — اما با ذخیرهای از استعداد انسانی که هیچ تحریمی نمیتواند آن را از بین ببرد.
مقایسه جهانی برنامههای ملی AI (۲۰۲۵-۲۰۲۶)
جدول زیر جامعترین مقایسه موجود از برنامههای ملی AI کشورهای جهان است. این مقایسه ۱۵ کشور را در پنج بُعد کلیدی ارزیابی میکند و نشان میدهد که هر کشور با توجه به منابع، محدودیتها و اهداف خود، مسیر متفاوتی را برگزیده است. وجه مشترک همه موفقها یک چیز است: وجود یک استراتژی ملی روشن و متعهد.
ردهبندی بر اساس نوع اقدام
درک انواع اقدامات کشورها در حوزه AI، به ایران کمک میکند تا مسیر خود را با دیدی واقعبینانهتر ترسیم کند. هر نوع اقدام، درسهایی برای ایران دارد — از مدل توسعهای هند گرفته تا مقاومت نرمافزاری چین در برابر تحریمها.
پتانسیل پژوهشی
ایران در ۱۵ حوزه علمی رتبه جهانی دارد. این سرمایه باید به AI تبدیل شود.
مدل هند
با بودجه متوسط، زیرساخت مناسب و سیاست Enabler میتوان اکوسیستم ساخت.
درس چین
تحریم پایان راه نیست — نوآوری نرمافزاری میتواند محدودیت سختافزاری را جبران کند.
چهار مدل جهانی توسعه AI
هر کشور مسیر خود را انتخاب میکند — ایران هم باید انتخاب کند
بررسی تجربههای جهانی نشان میدهد که چهار مدل اصلی برای توسعه ملی AI وجود دارد. این مدلها نه رقیب یکدیگر، بلکه پاسخهایی متناسب با شرایط متفاوت هستند. انتخاب مدل مناسب، مهمترین تصمیم راهبردی هر کشور در حوزه AI است — تصمیمی که ایران هنوز بهصراحت نگرفته است.
مدل ۱
امپراتوری زیرساخت
آمریکا، امارات
هزینه: ۱۰۰B$+
مدل ۲
دولت-محور
چین، عربستان
هزینه: ۵۰B$+
مدل ۳
اکوسیستم دموکراتیک
هند، کانادا، بریتانیا
هزینه: ۱-۱۰B$
مدل ۴
پارادایم نو ✅
ایران (پیشنهادی)
هزینه: ۱-۲B$
مدل ۱: امپراتوری زیرساخت
مشخصات مدل
نمونه: آمریکا (Stargate), امارات (MGX)
ویژگی: سرمایهگذاری عظیم در زیرساخت
هزینه: ۱۰۰B$+
زمان: ۳-۵ سال
مناسب برای: کشورهای ثروتمند
منطق این مدل
این مدل بر این فرض استوار است که هر کسی زیرساخت را کنترل کند، AI را کنترل میکند. سرمایهگذاری عظیم در مراکز داده، GPU و شبکههای پرسرعت، جذب بهترین استعدادهای جهان را ممکن میسازد و پیشرفتهای علمی را سرعت میبخشد. این یک بازی قدرت است که نیاز به منابع مالی بسیار دارد.
این مدل برای ایران در شرایط فعلی کاملاً غیرقابل اجرا است. شکاف ۱۰,۰۰۰ برابری با آمریکا و تحریمهای GPU، این مسیر را میبندند.
مدل ۲: دولت-محور
مشخصات مدل
نمونه: چین، عربستان سعودی
ویژگی: دولت همهکاره — زیرساخت، تحقیق، تجاریسازی
هزینه: ۵۰B$+
زمان: ۱۰ سال
مناسب برای: کشورهای بلوک شرق
منطق این مدل
در مدل دولت-محور، برنامهریزی مرکزی و تخصیص منابع دولتی، موتور توسعه است. این مدل امکان اجرای برنامههای بلندمدت بدون نیاز به توجیه بازار کوتاهمدت را میدهد. چین نشان داده که این مدل میتواند در زمانی نسبتاً کوتاه، رقبای جدی ایجاد کند. با این حال نیاز به تأمین مالی بسیار قوی دولتی دارد.
این مدل برای ایران بهدلیل محدودیت بودجه و تحریمهای فناوری قابل اجرای کامل نیست، اگرچه عناصری از آن میتواند در پارادایم نو جای گیرد.
مدل ۳: اکوسیستم دموکراتیک
مشخصات مدل
نمونه: هند، کانادا، بریتانیا
ویژگی: دولت Enabler، بخش خصوصی محرک
هزینه: ۱-۱۰B$
زمان: ۵-۱۰ سال
مناسب برای: کشورهای متوسط
منطق این مدل
مدل دموکراتیک بر این باور است که دولت باید «توانمندساز» باشد، نه «بازیگر اصلی». دولت زیرساخت میسازد، قوانین وضع میکند، و سرمایه اولیه را تأمین میکند — اما بخش خصوصی و آکادمیک، محتوا و نوآوری را میسازند. این مدل از نظر پایداری و خلاقیت، برتری قابل توجهی دارد.
این مدل از سه بازیگر متمایز تشکیل میشود: دولت برای زیرساخت، بخش خصوصی برای محتوا، و آکادمی برای تحقیقات پایهای.
این مدل برای ایران جزئاً قابل اجراست، اما تحریمهای GPU و محدودیت دسترسی به منابع جهانی، اجرای کامل آن را دشوار میسازد. ترکیب این مدل با مدل ۴ میتواند مسیر بهینه را ایجاد کند.
مدل ۴: پارادایم نو — بهینهسازی جایگزین خرید
الهام از DeepSeek | مناسبترین مدل برای ایران
پارادایم نو بر یک بینش بنیادی استوار است: در دنیای AI، نرمافزار مهمتر از سختافزار است. DeepSeek چین با هزینهای ۱۰۰ برابر کمتر، مدلی ساخت که با بهترینهای آمریکا رقابت میکند. این معجزه از طریق نوآوری در معماری مدل، بهینهسازی الگوریتمی و روشهای آموزشی کارآمدتر حاصل شد — نه از طریق سرمایهگذاری بیشتر در GPU.
مشخصات مدل
نمونه: ایران (پیشنهادی) — الهام از DeepSeek
ویژگی: بهینهسازی نرمافزاری بهجای خرید سختافزار
هزینه: ۱-۲B$
زمان: ۱۰ سال
مناسب برای: کشورهای تحت تحریم
چرا این مدل برای ایران کار میکند؟
- نیازی به GPU گرانقیمت یا تحریمشده ندارد
- از ذخیره عظیم استعداد ریاضی و نرمافزاری ایران بهره میگیرد
- میتوان با بودجه ۱-۲ میلیارد دلار شروع کرد
- مزیت رقابتی پایدار: IP و دانش بومی
- ارزش فرهنگی: مدلهای زبانی فارسی برای منطقه
نتیجه: با بهینهسازی ۲۰۰ برابری، سختافزار معمولی و تحریمنشده میتواند کارایی برابر GPU گران را ارائه دهد — و این یعنی تحریم دیگر بلوککننده نیست.
مقایسه چهار مدل
انتخاب مدل توسعه AI، تصمیمی راهبردی است که میتواند مسیر کشور را برای دههها تعیین کند. جدول زیر مقایسه جامعی از چهار مدل ارائه میدهد. نتیجهگیری واضح است: پارادایم نو تنها مدلی است که با شرایط واقعی ایران همخوانی دارد — با نیاز GPU معمولی، هزینه قابل تأمین، و پایداری بسیار بالا.
200x
بهینهسازی الگوریتمی
DeepSeek نشان داد که معماری هوشمند میتواند ۲۰۰ برابر بهینهتر از روشهای سنتی عمل کند
1/100
نسبت هزینه
هزینه آموزش DeepSeek در مقایسه با رقبای آمریکایی — ۱ به ۱۰۰
10x
مزیت پارسی
ایران تنها کشوری است که میتواند مدلهای AI بومی فارسی برای ۳۰۰ میلیون فارسیزبان بسازد
نقشه جهانی قوانین AI
دنیا در حال تدوین چارچوبهای حقوقی برای هوش مصنوعی است — چارچوبهایی که برنامهریزی ملی، استانداردهای امنیتی و حاکمیت دیجیتال را شکل میدهند. برای ایران، آگاهی از این قوانین دو اهمیت دارد: اول، برای تعامل با جهان باید استانداردها را بشناسد. دوم، برخی از این مدلهای قانونگذاری میتوانند الگویی برای تدوین قوانین بومی باشند.
چارچوب سازمان ملل (۲۰۲۴-۲۰۲۵)
سازمان ملل متحد در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، نخستین گامهای جدی را برای ایجاد حاکمیت جهانی AI برداشت. این اقدامها، اگرچه الزامآور نیستند، اما چارچوب بینالمللیای را ایجاد میکنند که میتواند مسیر توسعه AI در همه کشورها را تحت تأثیر قرار دهد. برای ایران، این فرصتی است تا در عرصه بینالمللی صدای خود را داشته باشد.
قطعنامه مارس ۲۰۲۴
"Seizing the opportunities of safe, secure and trustworthy AI"
۱۲۰+ کشور حامی — نشانهای از اجماع جهانی در مورد ضرورت حاکمیت AI
غیرالزامآور اما راهنما — ایجاد اصول مشترک برای توسعه مسئولانه AI
قطعنامه آگوست ۲۰۲۵
هدف سازمان ملل: حاکمیت جهانی AI متمرکز بر حقوق بشر و توسعه پایدار — اطمینان از اینکه هوش مصنوعی به ابزاری برای تعمیق نابرابریهای جهانی تبدیل نشود.
تحلیل: چرا قوانین AI مهم هستند؟
قوانین و مقررات AI تنها ابزار محدودکننده نیستند — آنها همچنین چارچوبهایی هستند که نوآوری را هدایت میکنند، اعتماد را میسازند و رقابت را تنظیم میکنند. فهم دقیق انواع مختلف این قوانین برای طراحی پاسخ مناسب ایران ضروری است.
نوع ۱: اقدامات توسعهای (ایجابی)
بودجه، زیرساخت، آموزش — هدف: تقویت قابلیت ملی AI. نمونه: IndiaAI Mission، Stargate، JPY 10T Fund. ایران نیاز مبرم به قوانین این نوع دارد.
نوع ۲: اقدامات قانونگذاری (سلبی)
محدودیت، جریمه، استاندارد — هدف: حفاظت از شهروندان. نمونه: EU AI Act، قوانین چین. ایران میتواند از مدل اروپایی الگوبرداری کند.
نوع ۳: اقدامات تحریمی (تهاجمی)
محدودیت صادرات، Entity List — هدف: تضعیف رقبا. نمونه: AI Diffusion Rule آمریکا. ایران در معرض مستقیم این اقدامات قرار دارد.
نوع ۴: اقدامات بینالمللی
استاندارد جهانی، همکاری — هدف: حاکمیت جهانی. نمونه: قطعنامههای سازمان ملل. ایران میتواند از این فرصت برای مشارکت بینالمللی استفاده کند.
نتیجهگیری کلیدی: دو اردوگاه AI
تحولات سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ نشان داد که جهان در حال تقسیم به دو اردوگاه مجزا در حوزه هوش مصنوعی است. این تقسیمبندی نه صرفاً اقتصادی، بلکه ژئوپلیتیک، فرهنگی و تکنولوژیک است. ایران در این شرایط باید انتخابی هوشمندانهتر از هر دو اردوگاه بکند — مسیر سومی که هم استقلال را حفظ کند و هم پیشرفت واقعی ایجاد کند.
🌐 اردوگاه تیر ۱
آمریکا و متحدان
دسترسی آزاد به فناوری، همکاری علمی بیمحدودیت، زیرساخت مشترک و استانداردهای مشترک AI
🔒 اردوگاه تیر ۳
چین، روسیه، ایران
محدودیت دسترسی به GPU، عدم همکاری علمی با غرب، اما فرصت نوآوری بومی و استقلال فناوری
✅ مسیر سوم ایران
پارادایم نو
بهینهسازی بهجای خرید، استقلال فناوری، مدلهای بومی فارسی، و حضور در فضای بینالمللی از طریق سازمان ملل
ایران باید مسیر سوم را انتخاب کند: پارادایم نو — بهینهسازی بهجای خرید، نوآوری بهجای وابستگی، قدرت منطقهای بهجای مصرفکننده صرف.
پایان بخش اول
این گزارش اولین بخش از یک تحلیل جامع دهبخشی است که وضعیت هوش مصنوعی ایران را در متن جهانی بررسی میکند. صفحات ۱۱ تا ۲۰ در دست تهیه هستند و حوزههای عمیقتری از جمله راهبردهای اجرایی، اولویتهای سرمایهگذاری و نقشه راه ملی AI ایران را پوشش خواهند داد.
بخش ۱ ✅
تحلیل جهانی: ۱۵ کشور، ۴ مدل، نقشه قوانین AI
بخش ۲ 🔄
راهبرد اجرایی: نقشه راه ملی AI ایران و اولویتهای سرمایهگذاری
بخش ۳ ⏳
اکوسیستم بومی: استعداد، زیرساخت و مدلهای زبانی فارسی
تهیهشده توسط: هلدینگ پیشگامان توسعه فرآیند دانش
مدیر علمی: دانیال سمیعی | اردیبهشت ۱۴۰۴